Deneme nedir, deneme konuları ve örnekleri nelerdir? Deneme nasıl yazılır, deneme yazım kuralları nelerdir?

Dolayısıyla deneme yazılarının kişisel ve özgün görüşleri ifade ettiği söylenebilir. Mesela deneme de yazım türlerinde düşüncenin ispatlanması için kaygıya kapılmaya gerek yoktur. Deneme yazmak isteyen yazar üslubunda çok samimi olursa yazım şeklini sohbet türüne kaçırabilir. Yazar bu yazılarında kesin bir sonuca ulaşmayı, ele aldığı konuyu ispatlamayı ve sonuç olarak okuyucuyu kendi düşünceleri etrafında toplamayı amaçlamaz.

Deneme, yazarın kendi fikir ve deneyimlerini özgür bir üslupla aktardığı kısa yazı türlerinden biridir. Türk edebiyatına deneme türü, batı edebiyatlarının etkisiyle Tanzimat’tan sonra girmiş ve Cumhuriyet’ten sonra gelişmiştir. Edgar Allan Poe ve Ozkhanov Chaowh şiir üstüne; James Thurber de mizah türünde yazdığı denemelerle okurlarını etkilemişlerdir.

Nitekim daha sonra bu konu üzerinden belirtilecek olan önermeler ve ifadeler için düşünsel süreç başlatılır. Bu bağlamda yazarların bakış açıları bakımından “Deneme yazarken nelere dikkat edilmeli?” sorusuna aşağıdaki 100 tl deneme bonusu veren siteler yanıtlar sunulabilir; Deneme sözcüğünün üçüncü tanımı ise “Deneme ne demek edebiyat?” sorusu ile ilişkilidir. Bunların ilk iki tanesi de “denemek işi, sınama” ve “taslak durumunda olan, son biçimini almamış” şeklinde belirtilebilir. Bir sözcüğün birden fazla anlamı olabilirken, deneme de bu sözcüklerden biri olarak belirtilebilir.

• Montaigne tipi denemelerden farklı özellikleri taşıyan denemeler de kaleme alınmıştır.
• Çünkü makale denemeye göre daha uzun olarak yazılmaktadır.
• Atatürk bu çatışmada ölmesini bilmiyen şeylere karşı yaşaması gerekeni yaşatmaya çalışmış ve bunda büyük ölçüde başarıya ulaşmış tek devlet adamımızdır.
• Anı, makale, köşe yazısı ve sohbet gibi yazı türleri ile benzerlik taşıyan denemenin nasıl yazıldığı merak konusudur.
• Dolayısıyla temelde deneme türündeki yazıların yeni ve kişisel görüşleri içerdiği söylenebilir.
• “Düzenli” denemenin ilk örneklerine Bacon’da rastlanır.

Yazımı

Deneme türü özellikle Cumhuriyet Döneminde gelişmiştir. Kendi zihinsel âleminde düşünce temrinleri yapar. Denemede bilimsel yazılardaki kuruluk ve şematiklik bulunmaz. Teknolojiyi bilinçli kullanmak, hayatımızın kalitesini artırmak için önemli. Örneğin, eskiden arkadaşlarla saatlerce sohbet etmek varken, artık çoğu zaman kısa mesajlar veya emoji üzerinden iletişim kuruyoruz. İşlerimizi hızlandırırken aynı zamanda sosyal ilişkilerimizde mesafe yaratabiliyor.

Yaşam, ölüm, aşk, din, felsefe, kültür, bilim, ahlak vb. ” sorusunun cevabını bir tanımla kısa bir şekilde vermemiz pek mümkün değildir. Endeneme’nin sana sağladığı ayrıcalıkların tadını çıkar Ya ölecek o kitaplıkta ya öğretecek yarınki kuşaklara Platus’un dizelerini hangi düzenle kurduğunu ve falan Latince sözcüğün nasıl yazılması gerektiğini.

Montaigne, denemelerini nasıl bir ortamda yazmıştır? Bu özelliği nedeniyle günümüzde belli bir türe sokulmayan yazılara deneme adı da verilmektedir. Yazarın kültür konularındaki birikimi, okuyucunun olaylara farklı pencerelerden bakmasını yeni duygu ve düşüncelerde rol almasını sağlar. Deneme yazıları daha çok kısa bir makale veya köşe yazısı gibi bir çırpıda okunabilecek uzunlukta olur.

Deneme Yazı Türünün Özellikleri

Ancak filozof yazısında kurduğu ekole bağlı düşünce üretme çabası içindedir. Ancak denemede böyle sistematik bir düşünceye bağımlılık zorunluluğu yoktur. Deneme yazarı yazısını yazarken, bir anlamda kendi kendisiyle diyalog içindedir. Sıradan insanın “baktığı” şeyi deneme yazarı “görür”. Deneme, derin düşünceden çok, kişinin kendi dışındaki nesnelerle herhangi bir konuda gerçek ya da hayalî olarak girdiği diyaloğun ürünüdür.

Deneme konusu nedir?

Ayrıca mektup, köşe yazısı ve sohbet gibi türlerle karıştırılsa da deneme yazılarının kendi kurallarının olduğu hatırlatılmalıdır. Türk edebiyatımız da ise Tanzimat Dönemi sonrasın da ortaya çıkan Servet-i Fünun dönemi yazarları örnek verilir. Deneme yazım kuralları arasında hayallere ve düşüncelere yer vermek vardır. İlk zamanlarda ortaya konulan eserler  başarılı olmasından ziyade ilk örnekler olması açısından önem taşımıştır. Türk Edebiyatı’nda deneme türünde yazılmış ilk eser Ahmet Haşim’in “Bize Göre” ve “Gurebahane-i Laklakan (düşkün leylek evi)” kitapları kabul görür. Herhangi bir konuda kesin sonuçlara ulaşmadan, kendi kendine konuşuyormuş havası taşıyan ve okuyucuyu düşünmeye yönlendiren yazılara deneme denir.

Deneme yazıları, kişisel bir hikayeden, güncel bir olayın analizine veya bir düşünce deneyiminden her türlü konuyu ele alabilir. Birbirinden farklı konularda yazılabilen denemeler için felsefeyle ilişkili olan hususlar da uygun birer konu oluşturur. Pek çok kişi deneme türünün yazım kurallarının yanı sıra bu türde bir yazı oluşturmaya nasıl başlayacağını da sorgular. Bu düzyazı türünün Türk edebiyatı kapsamındaki örnekleri şu şekilde sıralanabilir; Dolayısıyla önemli olan husus, yazarın deneme konusunu seçerken görüşlerini belirtmek istediği ve düşünsel sürecine dahil ettiği bir konuyu tercih etmesidir. Yani kişisel konular, iç hesaplaşmaları ve soyut dünyalar; deneme yazılarının konularından olabilir.

Ünlü İngiliz denemecileri arasında Sir Francis Bacon, Joseph Addison ile İrlandalı en ünlü deneme yazarları Ralph Waldo Emerson ile Henry David Thoreau’dur. Denemelerde edebiyat, sanat, insanlar, gelenekler, hatta gülünç olaylar gibi değişik konular ele alınabilir. “İnce Mehmed” ve “Binbir Çiçekli Bahçe” gibi deneme kitapları bulunur. Bu bağlamda “Deneme nasıl yazılır örnek var mıdır?” sorusunu yanıtlayan pek çok esere göz atılabildiği hatırlatılmalıdır. Söz edilen bu türde bir yazı oluşturmak isteyen bireyler, kendi görüşlerini ifade etmek istedikleri alanlara yönelmelidir.